1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 5.00 (3 Votes)
Được viết: Thứ tư, 10-09-2014

     Tăng huyết áp (THA) dẫn đến các biến chứng ở não, tim và thận thông qua 2 cơ chế, cả hai cơ chế này đều do ảnh hưởng của tăng áp lực trong động mạch. Thứ nhất là do ảnh hưởng của áp lực máu cao trên cấu trúc và chức năng của tim và mạch máu; thứ hai là do sự tiến triển của xơ vữa động mạch.

     Cơ chế đầu tiên là do hậu quả trực tiếp của huyết áp (HA), trong khi cơ chế thứ hai là do sự tương tác với các yếu tố nguy cơ khác để gây ra các bệnh tim mạch, quan trọng nhất là tăng cholesterol máu. Do vậy, đột qụy liên quan chặt chẽ với các ảnh hưởng trực tiếp của huyết áp, trong khi bệnh động mạch vành (ĐMV) liên quan với vữa xơ động mạch. Sự liên quan giữa huyết áp với biến cố đột qụy chặt chẽ hơn là với biến cố ĐMV.

Biến chứng bệnh ĐMV

     Phân tích tổng hợp 61 nghiên cứu cho thấy có sự liên quan chặt chẽ giữa HA tâm thu và HA tâm trương với nguy cơ bị biến cố ĐMV ở 5 nhóm tuổi từ 40-49, 50-59, 60-69, 70-79, 80-89. Nghiên cứu cho thấy cứ tăng mỗi 20mmHg HA tâm thu (khi HA tâm thu thay đổi từ 115-180mmHg) và/hoặc tăng mỗi 10mmHg HA tâm trương (khi HA tâm trương tăng từ 75-100mmHg) thì tăng gấp 2 lần nguy cơ. Có sự tương tác giữa các yếu tố nguy cơ với nhau, do vậy mối liên quan giữa HA tâm thu và nguy cơ bệnh ĐMV càng chặt chẽ hơn ở bệnh nhân có cholesterol máu cao hơn là các bệnh nhân có cholesterol máu bình thường. Mặc dù đã xác định rõ ràng rằng HA là một trong 3 yếu tố nguy cơ chủ yếu gây bệnh ĐMV (2 yếu tố nguy cơ kia là cholesterol máu cao và hút thuốc lá), nhưng người ta thấy biến chứng bệnh ĐMV thường xuất hiện ở các bệnh nhân không có đầy đủ cả 3 yếu tố nguy cơ này.

Biến chứng suy tim

     Suy tim hiện nay là nguyên nhân hàng đầu gây nhập viện của các bệnh nhân trên 65 tuổi, và không giống như các biến chứng khác của THA, tỷ lệ bị suy tim đã tăng lên đáng kể trong những năm gần đây. Với phụ nữ và nam giới khoảng 40 tuổi, nguy cơ bị suy tim khoảng 20% trong những năm còn lại của cuộc đời, một con số cao đáng ngạc nhiên. Nếu đối tượng có mắc bệnh ĐMV được loại trừ thì tỷ lệ này là 11% ở nam giới và 15% ở nữ giới. HA là yếu tố ảnh hưởng chủ yếu. Nguy cơ tăng gấp 2 lần ở nam giới và gấp 3 lần ở nữ giới có THA so với những người có HA bình thường. 90% số trường hợp mới bị suy tim có tiền sử bị THA. Nguy cơ này có liên quan chặt chẽ với chỉ số HA tâm thu hơn là HA tâm trương. Điều trị bệnh THA ở người lớn tuổi sẽ làm giảm tỷ lệ bị suy tim khoảng 50%. 

 

Biến chứng tim mạch do tăng huyết áp

best generic ambien online no prescription


      Trong khoảng 10 năm gần đây, có khoảng gần ½ số bệnh nhân có triệu chứng kinh điển của suy tim nhưng chức năng tâm thu thất trái bình thường (EF > 50%) trên siêu âm tim. Những người này bị suy chức năng tâm trương của tim. Suy tim tâm trương chiếm khoảng 74% các trường hợp bị suy tim trong số các bệnh nhân THA. Nguyên nhân của suy tim tâm trương là do sự thay đổi ở trong tim. Những thay đổi tiên phát trong THA xuất hiện ở động mạch ngoại biên. Bệnh nhân THA xuất hiện phì đại thất trái và suy tim là bởi vì tăng áp lực mạch gây tăng gánh nặng cho tim hay tăng hậu tải. Vì sao điều này không áp dụng được cho suy tim tâm trương? Bệnh nhân suy tim tâm trương có ĐMC cứng hơn bệnh nhân bình thường, do vậy làm tăng nhanh phản hồi sóng mạch từ ngoại biên, kết hợp với tăng áp lực tâm thu động mạch chủ trung tâm và giảm áp lực tâm trương. Yếu tố thứ hai sẽ dẫn đến giảm tưới máu ĐMV trong thời kỳ tâm trương và do vậy làm ảnh hưởng đến sự thư giãn của cơ tim.

Phình động mạch chủ bụng

     Tỷ lệ bệnh nhân bị phình động mạch chủ (ĐMC) bụng ngày càng tăng lên do số người già có mang các yếu tố nguy cơ tim mạch từ thời trung niên ngày càng tăng. THA là một trong các yếu tố nguy cơ chính gây phình ĐMC bụng. Có sự liên quan giữa chỉ số HA và tỷ lệ mắc phình ĐMC bụng: khoảng 3% những người THA nhẹ có tuổi từ 60-75 bị bị phình ĐMC bụng trong khi tỷ lệ này là 11% ở những người có HA tâm thu >195mmHg. Do vậy, siêu âm ĐMC cần thực hiện cho các bệnh nhân nam giới trên 65 tuổi có THA, hút thuốc lá. Phình ĐMC có đường kính lớn hơn 5cm thì cần can thiệp sửa chữa.

Phình tách ĐMC

      Có tới 80% bệnh nhân bị phình tách ĐMC có THA. Cơ chế gây phình tách ĐMC bao gồm kết hợp cả tác động của sóng mạch tăng và tiến triển của vữa xơ động mạch. HA càng tăng thì bệnh nhân có nguy cơ bị phình tách ĐMC càng cao.
Phình tách ĐMC có thể bị ở ĐMC lên (đoạn gần hay týp A), loại này cần phải phẫu thuật, hay ĐMC xuống (đoạn xa hay týp B), loại này thường chỉ cần điều trị nội khoa. THA là nguyên nhân thường gặp nhất gây phình tách ĐMC đoạn xa.

Bệnh mạch máu ngoại biên

     THA là yếu tố nguy cơ chủ yếu của bệnh mạch máu ngoại biên. Điều này rất quan trọng vì hai lý do: thứ nhất nó gây ra các triệu chứng đau cách hồi, thứ hai nó là yếu tố nguy cơ cao của các biến cố tim mạch. Một thông số được chấp nhận là chỉ số áp lực cổ chân- cánh tay (ABI) < 0,9. Chỉ số này liên quan chặt chẽ với các yếu tố nguy cơ của bệnh vữa xơ động mạch như HA, hút thuốc lá, cholesterol máu, đái tháo đường và một yếu tố cực kỳ quan trọng đó là tuổi tác. Một nghiên cứu cho thấy yếu tố nguy cơ quan trọng nhất là tuổi tác, sau đó là HA và hút thuốc lá. Chỉ số ABI dự báo đột qụy chính xác hơn bệnh ĐMV. Việc phát hiện bệnh mạch máu ngoại biên nhắc nhở chúng ta cần phải tìm các bệnh vữa xơ động mạch ở các bộ phận khác, ví dụ như có tới 60% bệnh nhân có bị vữa xơ nặng ĐMV, bệnh mạch máu não, hay cả hai. Trong khi đó có tới 40% bệnh nhân bị bệnh ĐMV hay bệnh mạch máu não có bệnh mạch máu ngoại biên.

Tai biến mạch máu não

     Đột qụy là nguyên nhân gây tử vong thứ hai ở nước ta (sau bệnh ĐMV) cũng như trên toàn thế giới, là nguyên nhân hàng đầu gây thiếu hụt thần kinh vĩnh viễn ở người trưởng thành và là nguyên nhân quan trọng nhất làm bệnh nhân phải nhập viện cũng như cần phải chăm sóc lâu dài tại nhà. THA là nguyên nhân chủ yếu gây đột qụy. Khoảng 50% trường hợp đột qụy là do THA, HA càng tăng thì nguy cơ bị đột qụy càng cao. Người bị THA có nguy cơ bị đột qụy cao gấp 3-4 lần so với người có HA bình thường, ngay cả những người có chỉ số HA ở giới hạn cao của bình thường 130/86mmHg cũng có nguy cơ bị đột qụy tăng gấp 1,5 lần.
Gần 80% người bị THA bị đột qụy là do thiếu máu não, do huyết khối tại chỗ gây tắc mạch hay huyết khối từ nơi khác trôi đến gây thuyên tắc mạch. 15% chảy máu trong não và 5% chảy máu dưới màng nhện. Thiếu máu não thoáng qua (TIA) do sự cung cấp máu không đầy đủ gây thiếu hụt thần kinh trong vòng 24 giờ thường do thuyên tắc mạch do các mảng xơ vữa bong ra từ động mạch cảnh hay cục máu đông gây thuyên tắc có nguồn gốc từ tim. Những người này có nguy cơ cao bị đột qụy thực sự.
Người ta thấy rằng các cơn đột qụy thường xảy ra vào lúc sáng sớm, vài giờ sau khi ngủ dậy, khi mà HA đột ngột tăng cao. Mặt khác, những người THA đang được điều trị có HA hạ xuống khi ngủ cũng rất dễ bị nguy hiểm. Cần thận trọng khi sử dụng thuốc hạ HA trong giai đoạn cấp của đột qụy để tránh làm giảm HA quá nhiều gây tổn thương não trầm trọng hơn. Ngược lại, điều trị THA lâu dài là biện pháp hiệu quả nhất để phòng ngừa và tránh tái phát đột qụy.


Hoàng Nam

 

Tag:

Thêm bình luận



Mã an ninh Làm mới

Đăng ký nhận bản tin

Video

  • dQiYBU0wEy0 Vương Tâm Thống - Giúp làm giảm tình trạng đau tim, đau thắt ngực
  • vY3AoG9A6E4 GS Phạm Gia Khải: Tư vấn về bệnh tim mạch
  • 49r09Rqiy6o Giao lưu trực tuyến :Phòng và điều trị bệnh mạch vành
  • lH-kPRy2FdU Bác Chu Xuân Nghề chữa khỏi bệnh tim nhờ sản phẩm Vương Tâm Thống